I/ Đọc và tìm hiểu “Tiểu dẫn” :
1. Hoàn cảnh sáng tác. SGK
2. Ý nghĩa nha đề. SGK
3. Thể loại. SGK
4. Bố cục. SGK
II/ Đọc và hiểu văn bản :
1/ Nêu cao tư tưởng (lập trường) chính nghĩa của cuộc kháng chiến.
a/ Cảm hứng, lý tưởng nhân nghĩa.
- Nhân nghĩa :
* “Yêu dân”: lo cho dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
* “Trừ bạo” : tiêu diệt kẻ tàn bạo (cướp nước & bán nước)
lập luận rất chặt chẽ & sức thuyết phục cao câu thơ khẳng định lập trường chính nghĩa của kháng chiến chống quân minh – là cuộc chiến đấu vì nghĩa, vì dân tư tưởng tiến bộ.
b/ Cảm hứng tự hào về nước, về dân tộc.
Dân tộc :
- gắn với tên gọi : Đại Việt
- có nền văn hiến lâu đời.
- có cương vực lãnh thổ, có chủ quyền.
- có phong tục tập quán khác nhau.có lịch sử các triều đại lần lượt xuất hiện & thay thế nhau xây dựng và bảo vệ đất nước.
- có giống nòi : tự hào anh hùng thời nào cũng có.
Từ ngữ chính xác, kết hợp giữa lý lẽ và dẫn chứng từ thực thế. Định nghĩa trên rất đầy đủ và hoàn chỉnh về một dân tộc - một quốc gia độc lập có tư thế ngang hàng với các nước khác.
Khẳng định chủ quyền độc lập của dân tộc & qua đó thể hiện ý thức & niềm tự hào dân tộc.
2/ Tố cáo tội ác của giặc ( Bản cáo trạng về tội ác của giặc Minh.
a. Nguyên nhân :
- Nhà Hồ chính sự phiền hà và nhân dân oan hận, gây mất lòng tin ở nhân dân.
- Quân Minh thừa cơ gây tai họa và sang xâm lược nước ta.
- bọn gian tà bán nước để cầu vinh.
b. Tộc ác của giặc Minh
- Khủng bố tàn sát dã man “ Nướng dân đen…”
- Dối trời lừa dân.
- Bóc lột thuế khóa nặng nề “ Nặng thuế khóa…”
- Vơ vét tài nguyên sản vật “ Người bị ép…cạm đặt ”
- Phá hoại môi trường sống “ Tàn hại cả… “
- Đày đọa phu dịch“ Nay xây nhà mai … phu phen “
- Phá hoại nghề truyền thống ( đời sống) nhân dân “ Tan tác cả nghề canh củi ”
Bằng những hình ảnh có thật tiêu biểu vừa khái quát vừa cụ thể, độc lập tương phản. Với giọng văn thống thiết, vừa đau đớn, xót xa, vừa danh thép => Tác giả đã phơi bày được tội ác của kẻ thù một cách tập trung sinh động và man rợ nhất của giặc Minh đến nổi “ Trời không dung đất hông tha, thần và người đều căm giận”.
=> Đoạn văn đã làm sống lại một thời kỳ đau thương đen tối của dân tộc => qua đó thể hiện nỗi căm giận ngút trời và nổi đau xé lòng của tác giả.
3/ Quá trình của của cuộc kháng chiến.
a. Buổi đầu của cuộc kháng chiến
* Hình tượng vị lãnh tụ nghĩa quân Lam Sơn
- Ngẫm thù lớn …căm giặc nước…
- Đau lòng, nhức óc.
- Nếm mật, nằm gai
- Quên ăn
- Đắn đo, trằn trọc, băn khoăn
=> Lòng căm thù giặc sâu sắc, lòng yêu nước thương dân nồng nàn với quyết tâm chiến đấu chống giặc. Đây tâm trạng của Lê Lợi cũng là tâm trạng chung của toàn dân.
* Những khó khăn :
- Binh lực yếu hơn kẻ thù “ Vừa khi … thù đương mạnh”.
- Người tài quý, hiếm “ Tuấn kiệt .. lá mùa Thu”.
- Quân thiếu, lương thực cạn “ Khi linh sơn … một đội”.
quyết tâm vượt qua hoàn cảnh để tiến hành cuộc kháng chiến “ Trời thử lòng … ta gắn chí khắc phục gian nan”
* Những thuận lợi : ( sức mạnh giúp dân ta chiến thắng)
- Lòng yêu nước nồng nàn, niềm tin vào sự nghiệp chính nghĩa, tinh thần đoàn kết của quân và dân ta. “ Nhân dân bốn cỏi … tưởng những một lòng phụ tử”
- Đường lối chiến lươc, chiến thuật “Thế trận xuất kì lấy yếu chống mạnh. Dùng quân mai phục lấy ít địch nhiều” chú trọng mưu cơ hơn binh lực.
đường lối lãnh đạo tài tình, sáng suốt, cứng cỏi.
b. Lược thuật cuộc chiến đấu
• Quân ta :
- Tư tưởng chỉ đạo của cuộc kháng chiến “đem đại nghĩa lấy chí nhân thắng hung tàn, cường bạo”.
- Bức tranh toàn cảnh, hoành tráng về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn : … “Sấm vang chớp giật, … trúc chẻ tro bay, sĩ khí đã hăng, hăng lại càng hăng, … đá núi cũng mòn, … nước sông phải cạn, sạch không bình ngạc, tan tác chim muôn”
Khí thế tiến công mãnh liệt, dồn dập, ào ạt, tỏ rõ thế tất thắng.
• Quân địch :
“… nghe hơi mà mất via, nín thở cầu thoát thân, … đành bỏ mạng, … trí cùng lực kiệt…, thất thế … cụt đầu, … tử vong, … tự vẫn, … lê gối dâng tờ tạ tội … tự xin hàng, … xin cưu mạng …”
sự thất bại nhục nhã, thảm hại của kẻ thù
Với nghệ thuật tường thuật, gợi tả, liệt kê sinh động, hình ảnh thực, tiêu biểu, lối so sánh, cường điệu, nhịp điệp nhanh, dồn dập Khắc sâu chiến thắng oanh liệt của dân tộc & phơi bày sự thất bại nhục nhã của kẻ thù Qua đó thể hiện lòng tự hào dân tộc .
4. Lời tuyên bố hòa bình độc lập
“ Xã tắc từ đây vững bền (…)
Ngàn thu vết nhục nhã sạch làu “
Gợi khung cảnh tuyên bố chiến thắng đất nước được độc lập, thanh bình, khép lại 1 giai đoạn lịch sử hào hùng đã qua & mở ra một kỷ nguyên mới với tương lai tươi sáng
Từ đó nêu cao lòng quyết tâm xây dựng đất nước tươi đẹp vững bền .
III/ Chủ đề : Bài cáo nêu cao tinh thần độc lập tự cường, niềm tự hào dân tộc trước thắng lợi vẻ vang của nhân dân ta & tài lãnh đạo vững mạnh của nghĩa quân trong cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc .
IV/ Tổng kết (ghi nhớ) SGK/23
Tải Game miễn phí
Tải game miễn phí
Trang chủ
